- درد مچ پا می‌تواند حاکی از آسیب جدی در ساختار مفصل، استخوان، تاندون‌ها و رباط‌ها باشد.
- گیرافتادگی عصب در مسیر کمر تا زانو و مچ نیز عامل دیگری است که موجب ایجاد درد می‌شود.
- چنانچه از درد مچ پا رنج می‌برید و درمان دارویی مؤثر واقع نشده است، تسکین این درد را از طریق درمان‌های کم‌تهاجمی پیگیری نمایید.
- در صورتی که علت درد مچ پا مرتبط با آسیب ساختاری حاد باشد، درمان دارویی و درمان کم‌تهاجمی مؤثر نخواهد بود.
مچ پا با ساختار پیچیده و ظریف خود، هر روز بار سنگین بدن را تحمل می‌کند. حال فرض کنید که به علت درد مچ پا نمی‌توانید همانند گذشته راه بروید و به کارهای روزمره برسید. این درد ممکن است ناشی از یک آسیب سطحی و موقت در اثر پوشیدن کفش نامناسب باشد. همچنین این درد می‌تواند نشانه ای از یک آسیب جدی‌تر در ساختار مفصل، استخوان، تاندون‌ها و رباط‌ها باشد.
اما آنچه حائز اهمیت است، تشخیص علت درد مچ پای چپ و راست و درمان آن در کوتاه‌ترین زمان ممکن است. زیرا فرد با تسکین درد آزاردهنده مچ پا می‌تواند به زندگی عادی روزمره برگردد. در این مقاله به بررسی دیدگاه متخصص درمان غیر جراحی درد در خصوص علت درد مچ پا در زنان و مردان می‌پردازیم.
علت درد مچ پای چپ و راست چیست؟
مچ پا ساختار پیچیده‌ای از تاندون‌ها، عضلات، استخوان‌ها، رباط‌ها و مفاصل را برای حرکت درگیر می‌کند. حال فرض کنید که هر یک از این اعضا در اثر آسیب دیدگی دچار التهاب شده و دیگر عملکرد قبل را نداشته باشد. علت درد مچ پا در مردان و زنان اغلب ناشی از موارد زیر است:
پیچ خوردگی مچ پا (Ankle Sprain)
پیچ خوردن مچ پا شایع‌ترین علت درد مچ پا در کودکان و بزرگسالان است. زیرا گاهی مچ پا در اثر دویدن، ورزش کردن، پوشیدن کفش پاشنه دار یا قدم گذاشتن روی زمین ناهموار، به سمت داخل یا خارج پیچ می‌خورد. این پیچ خوردگی باعث کشیده شدن و پارگی تاندون در موارد حادتر می‌شود. معمولا کبودی، ورم، حساسیت به لمس و کاهش دامنه حرکتی از علائم پیچ خوردگی مچ پا هستند.
التهاب تاندون آشیل مچ پا (Achilles Tendinopathy)
تاندون آشیل در پشت ساق پا قرار دارد و عضلات این قسمت را به استخوان پاشنه متصل می‌کند. زمانی که فعالیت دارید، این تاندون فشار زیادی تحمل می‌کند. حال فرض کنید که در اثر یک فشار ناگهانی، تاندون کشیده و ملتهب شود و در موارد حاد دچار پارگی شود. علت درد مچ پا از پشت و علت درد مچ پا بعد از پیاده روی و ورزش معمولا به این عامل مرتبط است. به‌خصوص اگر بعد از مدتی استراحت،گو فعالیت خود را آغاز کرده‌اید.
فاشیفای کف پا (Plantar Fasciitis)
فاشیفای یک نوار بافت متراکم در زیر پا است که از پاشنه تا جلوی پا کشیده شده است. ممکن است درد مچ پا تا انگشتان ناشی از آسیب دیدگی فاشیفای باشد. درواقع درد ارجاعی از فاشیفای را در مچ پا احساس می‌کنید. فاشیفای در اثر اضافه وزن، پوشیدن کفش نامناسب، فعالیت‌های تکراری، سفتی تاندون آشیل و ناهنجاری‌های کف پا مانند صافی کف پا، ملتهب و دردناک می‌شود.
التهاب تاندون تیبیال خلفی (Posterior Tibial Tendinopathy)
تاندون تیبیال در پشت قوزک داخلی پا قرار دارد و به حرکت و حفظ قوس پا کمک می‌کند. اگر این تاندون مدام در معرض کشیدگی ناشی از فعالیت یا صاف بودن کف پا قرار گیرد، فرسوده و مستعد پارگی می‌شود. التهاب غلاف دور تاندون در اثر پیچ خوردگی یا بیماری‌های التهابی نیز دیگر علت درد مچ پای راست در زنان و مردان می‌باشد.
سندرم تونل تارسال (Tarsal Tunnel Syndrome)
یک مسیر گذر عصب در قسمت داخلی مچ قرار دارد که به آن (تونل تارسال) گفته می‌شود. اگر عصب این قسمت در اثر عوامل مختلفی تحت فشار قرار گیرد، درد، سوزش، بی‌حسی و مور مور ایجاد می‌کند. در برخی موارد این درد به سمت کف پا انتشار پیدا می‌کند.
التهاب مفصل و آرتروز مچ پا (Ankle steoarthritis)
سه استخوان اصلی در ناحیه مچ پا وجود دارند که از طریق غضروف‌های صاف و لغزنده و بدون اصطکاک، امکان حرکت راحت را فراهم می‌کنند. اگر این غضروف‌ها در اثر ضربه، التهاب مزمن و ساییدگی از بین بروند، استخوان‌ها روی هم ساییده می‌شوند و اصلاحا فرد دچار آرتروز مچ پا شده است. آرتروز مچ پا علت درد مچ پا در زنان و مردان می‌باشد.
درد مچ پا بعد از عمل دیسک کمر
درد مچ پا بعد از عمل دیسک کمر ممکن است به چند دلیل رخ دهد. برخی از افراد آن را یک درد گذرا و موقت تلقی می‌کنند. اما این درد می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل عصبی مربوط به گذشته یا جدید باشد. سندرم له شدگی مضاعف اصلی‌ترین دلیل بروز درد مچ پا است. درواقع عصب در دو ناحیه تحت فشار قرار گرفته است. احتمال تحت فشار بودن ریشه عصب در ستون فقرات و گیر افتادگی عصب در مسیر امتداد یافته به سمت پا وجود دارد. در برخی از موارد، تحریک عصب سیاتیک، عصب پلانتار و عصب پرونئال، علت درد بعد از عمل دیسک کمر هستند.
علت درد مچ پا بعد از عمل زانو ناشی
برخی از مراجعین کلینیک تخصصی درد با درد مچ پا بعد از عمل زانو درگیر هستند. معمولا بیمارانی که جراحی باز روی زانو انجام داده‌اند، الگوی راه رفتن خود را تغییر می‌دهند. ساختار مچ پا با نحوه راه رفتن بعد از عمل سازگار نبوده و تحت فشار قرار می‌گیرد. گیرافتادگی عصب در مسیر زانو به مچ نیز عامل دیگری است که باعث ایجاد درد می‌شود.
علت درد مچ پا هنگام خواب چیست؟
چنانچه هنگام خواب در ناحیه مچ پا درد احساس می‌کنید، این درد احتمالا ناشی از تغییرات ریتم شبانه روزی بدن است. اما تداوم این درد از یک آسیب دیدگی نهفته خبر می‌دهد. سندروم تونل تارسال معمولا با علامت درد و گزگز شبانه در حین استراحت پا بروز پیدا می‌کند. کاهش گردش خون در طول شب و حساسیت بیشتر مغز به سیگنال‌های درد در طول شب، علت درد مچ پا هنگام خواب هستند.
درمان درد مچ پا بدون عمل جراحی
مچ پا یک عضو حساس در بدن است که با عمل جراحی باز روی آن، توان راه رفتن برای مدت طولانی نخواهید داشت. بدین منظور مراجعه به کلینیک تخصصی درد برای روش‌های درمان غیر جراحی مچ پا، بهترین انتخابی است که می‌توانید داشته باشید. اگر از درد مچ پا رنج می‌برید و از درمان دارویی نتیجه نگرفته‌اید، درد مچ پا را با درمان‌های کم تهاجمی تسکین دهید. موثرترین روش‌های درمان غیر جراحی را در این بخش بررسی می‌کنیم.
تزریق پی آر پی به فاشیفای کف پا
چنانچه فاشیفای کف پا علت درد مچ پا باشد، با تزریق PRP ( پلاسمای غنی از پلاکت) می‌توان آن را بهبود بخشید. پلاسمای نمونه خون بیمار در آزمایشگاه جدا شده و تحت هدایت تصویری سونوگرافی به محل آسیب دیدگی فاشیفا تزریق می‌شود. فاکتورهای رشد موجود در نمونه به ترمیم بافت آسیب دیده و بهبود درد ناشی از آن کمک می‌کنند.
اوزون تراپی مفصل مچ پا
تالوکرورال و ساب‌تالار دو مفصل اصلی در ناحیه مچ پا هستند. چنانچه التهاب مفصل و آرتروز علت درد مچ پای راست و چپ باشد، اوزون تراپی به بهبود آن کمک شایانی می‌کند. ترکیب اوزون-اکسیژن تحت هدایت تصویری به فضای مفصل مچ پا تزریق می‌شود. اوزون با خاصیت ضد التهابی قوی، التهاب مزمن مفصل را رفع می‌کند
هیدرودیسکسیون عصب تیبیال در مچ پا
درد مچ پا گاهی منشا عصبی دارد. عصب تیبیال که از تونل تارسال عبور می‌کند، در اثر بافت‌های اطراف تحت فشار قرار می‌گیرد. متخصص درد از طریق هیدرودیسکسیون با تزریق نوعی مایع استریل به دور عصب، آن را از بافت‌های اطراف جدا می‌کند و فشار روی عصب را کاهش می‌دهد. علت درد مچ پا بدون نیاز به جراحی رفع می‌شود.
تزریق تخصصی در اطراف تاندون آشیل
تاندون آشیل به‌عنوان بخش اصلی ساختار حرکتی مچ پا، مستعد خشکی صبحگاهی و فرسودگی است. علت درد مچ پا بعد از بیدار شدن از خواب و راه رفتن، گاهی به خشکی تاندون آشیل مرتبط است. با تزریق مایع روان‌کننده مخصوص و مواد بازساختی به اطراف آشیل، درد ناشی از خشکی تاندون نیز بهبود پیدا می‌کند.
پرولوتراپی لیگامان های مچ پا
پرولوتراپی یکی دیگر از خدمات مرکز تخصصی درد است که با هدف تولید کلاژن و سفت کردن مجدد رباط‌ها انجام می‌شود. محلول تحریک کننده به داخل رباط‌های آسیب دیده تزریق می‌شود. یک التهاب خفیف و کنترل شده در این ناحیه ایجاد می‌شود که تولید کلاژن را تحریک می‌کند.
اسکن بیومکانیکال کف پا و کفی ارتوتیک
متخصص درد نحوه توزیع فشار وزن روی مچ پا را توسط اسکنرهای پیشرفته ارزیابی می‌کند. ناهنجاری‌هایی که در مچ پا وجود دارد بایستی پیش از درمان بررسی شوند. سپس یک کفی طبی متناسب با وضعیت کف پای بیمار طراحی می‌شود تا با اصلاح راستای مچ پا و توزیع صحیح وزن، درد مچ پا بهبود پیدا کند.
درمان درد مچ پا با شاک‌ویو
شوک درمانی یک روش درمان غیر تهاجمی مبتنی بر امواج صوتی پرانرژی است. معمولا بیماری‌هایی نظیر تاندونیت مزمن و فاشیفای کف پا از طریق شاک‌ویو تراپی درمان می‌شوند. فیزیوتراپیست با استفاده از دستگاه مخصوص و ارسال امواج صوتی به بافت آسیب دیده، فرآیند ترمیم و بازسازی آن را تحریک می‌کند.
آیا درد مچ پا در کودکان خطرناک است؟
درد مچ پای کودکان معمولا به علل شایع و بی‌خطر رخ می‌دهد. دوره رشد و تغییراتی که در بدن کودکان رخ می‌دهد با علائمی مانند درد مچ پا همراه است. انقباضات ناگهانی عضلات ساق پا، انعطاف پذیری بیش از حد مفاصل و فعالیت بدنی زیاد در برخی موارد، علت درد مچ پا در کودکان هستند. تداوم درد و علائمی نظیر مفصل متورم و لنگ زدن در حین راه رفتن را جدی بگیرید. اگر کودک دچار تب، بی اشتهایی و کاهش وزن شد، در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.
درد مچ پا چه زمانی خطرناک است و به جراحی نیاز دارد؟
اگر علت درد مچ پا به یک آسیب ساختاری حاد مرتبط باشد، درمان دارویی و درمان کم تهاجمی موثر نخواهد بود. در چنین موقعیت مداخله جراحی تنها راه درمان خواهد بود. علائم و مشکلاتی که نیاز به جراحی را یادآوری می‌کنند: ناتوانی در راه رفتن عدم بهبود درد حتی با استراحت تغییر شکل غیر طبیعی مچ پا بروز علائم عفونت مانند تب، قرمزی، تورم و گرمی در مچ پا بی ثباتی مچ پا در حین راه رفتن شکستگی جابه‌جا شده پارگی کامل تاندون
تشخیص علت و درمان درد مچ پا در کلینیک تخصصی درد
رویکرد درمانی کلینیک تخصصی درد با مطب عمومی یا ارتوپدی سنتی کاملا متفاوت است. متخصص درد با تمرکز بر یافتن منشا و علت درد، برنامه درمانی تخصصی را برای بهبود درد مچ پا در کوتاه‌ترین زمان ممکن، طراحی می‌کند. مراحل زیر روند تشخیص تا درمان درد مچ پای چپ و راست را نشان می‌دهند.
اندازه گیری ضخامت فاشیفا، عروق التهابی و سلامت استخوان‌ها از طریق سونوگرافی
طراحی پروتکل درمانی متناسب با علت بروز درد
انجام انواع تزریق تحت هدایت سونوگرافی به‌صورت دقیق و بدون درد
آموزش ورزش‌های کششی برای تکمیل روند درمان
✅سخن پایانی
دردی که در مچ پا احساس می‌کنید، ممکن است نشانه وجود یک آسیب دیدگی جدی در ساختار اسکلتی-عضلانی این ناحیه باشد. کشیدگی یا تاندون‌ها، التهاب اعصاب، سندرم تونل تارسال و آرتروز مچ پا، تنها چند علت ایجاد کننده درد هستند. از طریق روش‌های درمان غیر جراحی نظیر انواع تزریق تخصصی، می‌توان درد مچ پا را تسکین داد. کلینیک درد و درمان با رویکرد درمان کم تهاجمی در راستای بهبود دردهای اسکلتی،عضلانی، مفصلی و تاندویت، خدمات تخصصی ارائه می‌کند. برای کسب مشاوره رایگان، پرسش‌های خود را در بخش چت آنلاین مطرح کنید.
نمره و امتیاز شما به این مقاله
میانگین نمرات مراجعین و بیماران: ۵ از ۵ (۱۴۲ رأی ثبت‌شده)
این مقاله برای شما مفید بود؟ با اشتراک یا پسندیدن از ما حمایت کنید
مشاوره و رزرو نوبت در کلینیک دکتر ایمانی
تشخیص دقیق منشأ درد و انتخاب روش درمانی کم‌تهاجمی متناسب با وضعیت بالینی شما
دکتر شروین ایمانی
متخصص طب فیزیکی، توانبخشی و مداخله‌ای دردپزشک متخصص طب فیزیکی، توانبخشی و مداخله‌ای ستون فقرات با سال‌ها تجربه بالینی در درمان بسته و لیزری دیسک کمر، گردن و مفاصل بدون بیهوشی.
سوالات متداول پیرامون این موضوع درمانی
پاسخ‌های بالینی و مستند دکتر شروین ایمانی به پرتکرارترین پرسش‌های مراجعین
بله. در برخی موارد درد مچ پا نشانه‌ای از عارضه قلبی نظیر نارسایی قلبی و بیماری شریان محیطی قلب باشد.
درد مچ پای چپ گاهی ناشی از دلایل عمومی مانند پیچ خوردگی است. عوامل هورمونی، مصرف داروهای درمان سرطان سینه و افزایش وزن ناشی از بارداری، شایع‌ترین عللی هستند که می‌توان از آنها نام برد.
نقرس و شکستگی استرسی در کنار سایر عوامل منجر به ایجاد درد مچ پا می‌شوند.
ارتباط بیومکانیکی این دو ناحیه باعث می‌شود که گاهی درد هر مچ و پاشنه به‌صورت همزمان احساس شود. فاشیفای کف پا، سندرم تونل تارسال، سندرم سینوس تارس و بیماری‌های روماتیسمی درصورت بروز، هر دو ناحیه نام‌برده را درگیر می‌کنند.
تشخیص و درمان: دردهای مچ پا و پاشنه
درمان خار پاشنه، فاشیای کف پا و آسیب‌های مچ پا
پایان دردهای شدید صبحگاهی کف پا، خار پاشنه، تاندونیت آشیل و پیچ‌خوردگی‌های مزمن مچ پا.
نظرات و پرسش‌های مراجعین
پرسش‌های متداول، تجربیات بیماران و پاسخ‌های دکتر شروین ایمانیهنوز دیدگاهی برای این مقاله ثبت نشده است.
اولین نفری باشید که نظر یا پرسش خود را مطرح می‌کنید. پزشک متخصص به پرسش‌های شما پاسخ خواهند داد.
ارسال دیدگاه یا پرسش درباره این مقاله
شماره تماس شما محرمانه باقی می‌ماند. پزشک متخصص به پرسش‌های پزشکی شما پاسخ خواهند داد.
